Mijn favorieten

Asbest

De belangrijkste asbestregels 
Asbest kan gevaarlijk zijn voor de gezondheid. Daarom stelt de overheid regels voor het gebruik van asbest, en voor wanneer asbest weg moet. Zo wil de regering asbestdaken per 2024 verbieden.

Asbest wordt niet meer gebruikt in nieuwe producten
Particulieren en bedrijven mogen asbest niet (her)gebruiken, bewaren, verkopen, importeren, weggeven, opnieuw toepassen en bewerken. Sinds 1 juli 1993 geldt dit in Nederland en sinds 2005 in heel de Europese Unie. Asbest mag niet in nieuwe producten zitten, omdat asbestvezels levensgevaarlijk kunnen zijn als u ze inademt.

Uw asbestdak vervangen
Hoe ouder een asbestdak, hoe groter de kans dat asbestvezels vrijkomen. Het is daarom verstandig om uw asbestdak te verwijderen. De regering werkt aan een verbod op asbestdaken. Als dit verbod doorgaat, zijn asbestdaken per 2024 verboden.

Waarom is asbest gevaarlijk?
Asbestvezels kunnen schadelijk zijn als u ze in hoge concentraties inademt. In de buitenlucht zweven ook asbestvezels. Dat zijn er maar zo weinig, dat inademen geen gevaar oplevert. U loopt ook weinig kans dat u asbestvezels inademt als ze goed zijn gebonden aan materialen. Risico's treden wel op als dergelijk materiaal in slechte staat verkeert of als de vezels niet goed gebonden zijn aan materialen. Ook als asbesthoudend materiaal op een ondeskundige manier wordt gesloopt of bewerkt, kunnen miljoenen asbestvezels in de lucht komen. Het risico dat iemand ze inademt, is dan erg groot. Er zijn strenge regels opgesteld om dat te voorkomen. Het inademen van asbest kan op termijn longkanker, stoflongen (asbestose) of long- en buikvlieskanker (mesothelioom) veroorzaaken.

Waar kan ik asbest aantreffen in en om mijn huis?
Asbest is tot in de jaren tachtig toegepast in en om veel huizen. Vaak gebeurde dit in de vorm van asbesthoudend cement. Platen van asbesthoudend cement bevinden zich vooral in gevels, het dakbeschot, in en rondom schoorstenen en in of bij de cv-installatie. Verder komt u dit materiaal soms tegen op galerijen van flats en als golfplaat op schuren en garages. Asbest komt ook voor in sommige soorten vinylzeil en in een bepaald type oude, harde vinyltegel. Asbest vindt u soms ook terug in oude huishoudelijke apparaten die warmte uitstralen of aan warmte worden blootgesteld. U kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan gaskachels, CV-ketels, oude haardrogers, strijkijzers en warmhoudplaatjes. Meestal kan alleen een microscopische analyse uitsluitsel geven of materiaal asbest bevat.

Hoe is asbest verwerkt?
Er bestaan twee vormen waarin asbest voorkomt: hechtgebonden en losgebonden asbest. We spreken van 'hechtgebonden' wanneer de asbestvezels stevig verankerd zitten in het dragermateriaal. Er zullen nauwelijks vezels vrijkomen als dit materiaal in goede staat verkeert en niet wordt bewerkt of gesloopt. Asbestcementgolfplaten en vlakke platen die in goede staat verkeren, zijn voorbeelden van hechtgebonden asbest.
Wanneer de vezels niet of nauwelijks aan het dragermateriaal zijn gebonden, spreken we van 'losgebonden' asbesthoudende materialen. Doordat de vezels gemakkelijk kunnen vrijkomen, is het gezondheidsrisico van losgebonden asbest groter dan dat van hechtgebonden asbest. Een zeer losgebonden asbesthoudend materiaal is spuitasbest. Dit materiaal is voor 1978 regelmatig gebruikt als isolatiemateriaal en als brandwerende laag op staalconstructies. Dit laatste gebeurde meestal in grote gebouwen. Treft u spuitasbest aan, dan moet dit worden verwijderd of volledig afgeschermd. Een andere vorm van losgebonden asbest is zwaar verweerd asbestcement.

Tot wanneer is asbest toegepast?
Asbest is met name na de Tweede Wereldoorlog veel gebruikt. Niet-hechtgebonden is asbest sinds 1983 vrijwel niet meer toegepast. De beroepsmatige toepassing en verkoop van alle soorten asbest is sinds 1 juli 1993 bijna volledig verboden.

Hoe kan ik asbest herkennen?
Of een materiaal of product asbest bevat kan alleen in een laboratorium met honderd procent zekerheid worden vastgesteld. U kunt wel producten of materialen herkennen waarin mogelijk asbest zit. Een overzicht hiervan vindt u in de brochure 
Asbest in en om het huis. Dit overzicht is overigens niet volledig.
De Keuringsdienst van Waren kan informatie verstrekken als u materiaal wilt onderzoeken waarin mogelijk asbest zit. U kunt ook zelf contact opnemen met een laboratorium dat bevoegd is om asbestanalyses uit te voeren. Een deskundig asbestinventarisatiebedrijf kan eveneens nagaan of in uw woning asbest aanwezig is. Aan deze opties zijn wel kosten verbonden. De fabrikant of leverancier van het materiaal of de verhuurder van uw pand kan soms ook vertellen of er asbest aanwezig is.


Mag ik asbesthoudende materialen zelf verwijderen?
Soms. U moet daarbij wel voldoen aan een reeks voorschriften. In de meeste gevallen moet u in elk geval schriftelijk toestemming hebben van de gemeente. In veel gevallen is het beter om asbest te laten verwijderen door een deskundig asbestverwijderingsbedrijf. Voor een aantal asbesthoudende materialen is dat zelfs verplicht.

Wat moet ik doen als ik asbest wil (laten) verwijderen?
U moet in de meeste gevallen toestemming aan uw gemeente vragen. In de bouwverordening van de gemeente staat wanneer een sloopvergunning, wanneer een zogenoemde mededeling onder voorschriften en wanneer geen van beide nodig is. Als een sloopvergunning is vereist, moet u een deskundig asbestverwijderingsbedrijf inschakelen. Een mededeling onder voorschriften betekent dat u de sloop zelf mag uitvoeren. U moet dan wel de voorschriften naleven die u van uw gemeente ontvangt. Krijgt u geen sloopvergunning n geen mededeling onder voorschriften, dan mag u de werkzaamheden niet zelf uitvoeren. U moet ze uitbesteden aan een bedrijf. Dit hoeft echter geen deskundig asbestverwijderingsbedrijf te zijn. Het bedrijf moet zich wel houden aan bepaalde voorschriften. Meer over het verwijderen van asbest leest u in de brochures 
'Asbest in en om het huis' (particulieren) en 'Asbest in bedrijven en instellingen' (voor bedrijven en instellingen). Meer gedetailleerde informatie staat in de 'Wat u vooraf moet weten over het verwijderen van asbesthoudende vloerbedekking: het gebruik van de doe-het-zelfset door particulieren' en in 'Handleiding voor het verwijderen van asbesthoudende vloerbedekking: het gebruik van de doe-het-zelfset door particulieren'.

Hoe weet ik of het asbesthoudend materiaal bij mij in huis moet worden verwijderd of afgeschermd?
Woont u in een huurwoning, dan is de verhuurder hiervoor verantwoordelijk. Overleg met uw verhuurder welke maatregelen nodig zijn. De GGD of de gemeente kunnen u adviseren als u niet met elkaar tot overeenstemming komt. De gemeente kan zo nodig optreden tegen de verhuurder.
Als bewoner van een koopwoning mag u in principe zelf bepalen of u asbest uit uw woning laat verwijderen. U kunt bij twijfel contact opnemen met gemeente of GGD.

Wie betaalt het verwijderen van asbest?
De kosten voor het verwijderen van asbest komen normaal gesproken voor rekening van de eigenaar van het materiaal. De rijksoverheid verstrekt er in de meeste gevallen geen subsidie voor. De kosten van verwijdering kunnen flink oplopen. Vraag daarom offertes aan bij meerdere deskundige asbestverwijderingsbedrijven. Bent u eigenaar van het materiaal en heeft u een uitkering, dan kan het lonen om naar de gemeente te stappen. Soms draagt een gemeente bij in de kosten in de vorm van bijzondere bijstand.
Soms mag u het materiaal ook zelf verwijderen. U moet daarbij wel voldoen aan een reeks voorschriften. Meestal moet u schriftelijk toestemming hebben van uw gemeente. Het is in bijna alle gevallen beter om een deskundig asbestverwijderingsbedrijf in te schakelen. Dit is voor een aantal asbesthoudende materialen zelfs verplicht. Bij het verwijderen van asbest komen namelijk asbestvezels vrij. Dat kan gevaarlijk zijn voor uw gezondheid en die van anderen.

Mag ik asbesthoudend materiaal opnieuw gebruiken?
Nee. Sinds 1998 geldt voor particulieren een volledig verbod voor hergebruik van asbest in bouwwerken. Hergebruik levert gevaar op, zeker als u het materiaal schuurt, zaagt, boort of breekt. Hierbij kunnen immers asbestvezels vrijkomen.

Mag ik asbesthoudend materiaal in huis onderhouden?
Dat mag, maar u bent strafbaar als u anderen daarbij in gevaar brengt. Zorg daarom dat er in ieder geval geen asbestvezels vrijkomen. Hulpmiddelen als een hogedrukspuit, staalborstel of schuurpapier zijn uit den boze. Ga het materiaal ook niet zagen of boren.

Kan ik asbesthoudende huishoudelijke apparaten blijven gebruiken?
Meestal wel. Sommige huishoudelijke apparaten en producten bevatten asbest. U kunt daarbij denken aan gaskachels, CV-ketels, (oude) haardrogers, strijkijzers of warmhoudplaatjes. Omdat het asbest meestal opgesloten zit in het product of apparaat, komen onder normale omstandigheden geen of nauwelijks asbestvezels vrij. Twijfelt u of u het product of apparaat nog kunt gebruiken, neem dan contact op met de Keuringsdienst van Waren, telefoon 0800 - 0488.

Wat moet ik doen met asbesthoudend afval?
Iedere gemeente beschikt over voorschriften voor het aanbieden van asbesthoudend afval. Neem contact op met uw gemeente over de wijze waarop u dit afval moet aanbieden. U moet het afval in ieder geval secuur verpakken in speciaal plastic en het apart houden van het overige afval. Bij de meeste gemeenten kunt u kleine hoeveelheden asbesthoudend afval apart inleveren.

Moet ik asbest verwijderen als ik verhuis?
Niet per se. Maar bij verhuizing kan het zijn dat u als vertrekkende bewoner asbest moet (laten) weghalen, omdat de verhuurder dat eist of omdat u dat met de koper bent overeengekomen. De verhuurder kan dit alleen eisen als u zelf asbest heeft aangebracht of laten aanbrengen, en de woning moet worden opgeleverd in oorspronkelijke staat. Voor eigenaar-bewoners en huurders liggen de zaken verschillend.

Wat moet ik doen als ik als eigenaar-bewoner ga verhuizen?
Het aanwezige asbest kan bij verhuizing het best blijven zitten. U moet de woning echter asbestvrij opleveren als u dit met de nieuwe eigenaar bent overeengekomen. U doet er goed aan dit vast te laten leggen. De nieuwe eigenaar kan de schade (bijvoorbeeld reinigingskosten) op u verhalen als er na verhuizing nog asbest aanwezig is. Hetzelfde geldt als het asbest niet volgens de regels is verwijderd. Het is verstandig de aanwezigheid van asbest in ieder geval te melden aan de koper. Doet u dit niet, dan kan het asbest in uw woning worden gezien als een verborgen gebrek. De nieuwe eigenaar kan de schade vervolgens op u verhalen.
Deze adviezen zijn gebaseerd op de huidige juridische inzichten. Het kan zijn dat er een andere uitspraak volgt als de zaak voor de rechter komt.

Wat moet ik doen als ik als huurder ga verhuizen?
Bij verhuizing kan de verhuurder eisen dat u de woning weer 'in oorspronkelijke staat' oplevert. Dat betekent dat u asbesthoudende materialen (bijvoorbeeld vloerbedekking) moet verwijderen die u tijdens uw bewoning heeft aangebracht. De verhuurder moet u eerst de kans bieden om zelf het asbest te (laten) weghalen. Als u dit niet doet, kan de verhuurder het asbest op uw kosten laten verwijderen. De verhuurder mag hiervoor niet meer in rekening brengen dan gangbaar is voor verwijdering door een deskundig asbestverwijderingsbedrijf.
De verhuurder kan u ook opdragen om de asbesthoudende vloerbedekking te verwijderen als hij een schriftelijke verklaring heeft dat u die van een vorige huurder heeft overgenomen. Dat kan anders liggen als de verhuurder wist of had behoren te weten dat de overgenomen vloerbedekking asbest bevat. De rechter kan dan tot het oordeel komen dat de verhuurder verantwoordelijk is voor de verwijdering en kosten daarvan. Heeft de verhuurder geen bewijs dat u de vloerbedekking heeft overgenomen van de vorige huurder, dan is de verhuurder verantwoordelijk voor de verwijdering. Een verhuurder mag niet eisen dat u materialen laat analyseren op de aanwezigheid van asbest. Omgekeerd is trouwens ook niet mogelijk. Een verhuurder mag van een huurder geen schriftelijke verklaring eisen dat de materialen asbestvrij zijn. De verhuurder moet zelf controleren hoe u de woning destijds heeft aanvaard. Wanneer u de woning niet geheel asbestvrij oplevert, kan de verhuurder de kosten op u verhalen. Sommige verhuurders zijn bereid een deel van de kosten van hun huurders te betalen. Neem hierover contact op met uw verhuurder.
Deze adviezen zijn gebaseerd op de huidige juridische inzichten. Het kan zijn dat er een andere uitspraak volgt als de zaak voor de rechter komt.


Voor meer informatie
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asbest